Polscy architekci w Odessie

"Ziemia Krzeszowicka" » Polscy architekci w Odessie

Mikołaj Tołwiński


Mikołaj Tołwiński

Mikołaj Tołwiński



Życiorys M. Tołwińskiego pokazuje, w jaki sposób utalentowany człowiek z Polski mógł zrobić karierę w imperium Rosyjskim bez względu na narodowość i wiarę. Po ukończeniu w 1876 roku warszawskiego technikum rzemiosł wstąpił do Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu. Po jej zakończeniu był skierowany do Chersonia – centrum guberni, gdzie pracował w charakterze młodszego architekta. Do Odessy Tołwiński był delegowany w 1887 roku. Przez pewien czas był w służbie miejskiej, pełniąc obowiązki architekta zarządu miasta oraz sądu rejonowego Odessy.
Jak większość architektów, M. Tołwiński zajmował się głównie projektami budynków mieszkalnych. Ale największą sławę przeniosły mu budowle publiczne, szczególne, ukończony w 1892 roku korpus leczniczy uzdrowiska «Kujalnik». Na malowniczym brzegu limanu architekt rozmieścił budowlę, fasady której ozdobiono dekoracyjnymi elementami rosyjskiej narodowej architektury. Część fundamentów zajmują skomplikowane systemy dostawy ciepłej wody i leczniczego błota, połączone z oddzielną kotłownią. Doskonale przemyślane i rozlokowane są również kabiny leczniczych procedur.


Korpus leczniczego uzdrowiska «Kujalnik»

Korpus leczniczego uzdrowiska «Kujalnik»


W 1893 roku Tołwińskiego, jako znanego w mieście mistrza, zaproszono na Uniwersytet Noworosyjski w Odessie – jako nadzorującego rozbudowę nowych korpusów w samym centrum miasta. Była to bardzo odpowiedzialna praca.
Stworzone przez architekta korpusy wydziału fizyki i chemii, zewnętrznie wyróżniają się surowymi fasadami, a wewnątrz dużymi, jasnymi audytoriami i wyraźnym rozkładem pomieszczeń, oddzielonych obszernymi westybulami.


ul. Pasteura, 27(Odeski Uniwersytet Narodowy im. Ilji Miecznikowa)

ul. Pasteura 27 (Odeski Uniwersytet Narodowy im. Ilji Miecznikowa)


ul. Pasteura, 27(Odeski Uniwersytet Narodowy im. Ilji Miecznikowa)

ul. Pasteura 27 (Odeski Uniwersytet Narodowy im. Ilji Miecznikowa)


Oprócz tego, w samym centrum miasta, na placu dworcowym według projektu Tołwińskiego powstał budynek sądu i zarządu ziemskiego. Obydwa – w duchu renesansu. Obecnie, w tych budynkach są zarządy Kolei Odeskiej.


ul. Pantelejmoniwska, 17 (Zarządy Kolei Odeskiej)

ul. Pantelejmoniwska 17 (Zarządy Kolei Odeskiej)


Co ciekawe, w konkursie tych projektów M. Tołwiński wygrał z takimi znanymi mistrzami, jak Herman Szewrembrandt i Wiktor Szreter.
W 1900 roku architekt wrócił do rodzinnej Warszawy, gdzie otrzymał posadę na politechnice. Syn M. Tołwińskiego Tadeusz, który urodził się 1887 roku w Odessie, później został wybitnym polskim architektem, jednym z twórców współczesnej urbanistyki w Polsce.